Nhiều người rơi vào cảnh kiêng khem quá đà khi thấy chỉ số axit uric tăng cao, thậm chí không dám ăn uống vì lo sợ các cơn gout tái phát. Dù vậy, những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng một thực đơn ăn uống hợp lý không những giúp kiểm soát bệnh mà còn góp phần hạn chế nguy cơ bị gout từ ban đầu.
Chế độ ăn giúp giảm hơn 50% nguy cơ tăng axit uric
Một công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ khẳng định việc điều chỉnh chế độ ăn có thể giảm hơn 50% nguy cơ mắc gout, đồng thời mang đến lợi ích lớn cho hệ tim mạch cũng như quá trình chuyển hóa.
Chế độ dinh dưỡng này dựa trên chỉ số EDINU, một mô hình do Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan xây dựng. Mô hình phân tích dữ liệu từ hơn 200.000 người nhằm xác định chính xác các loại thực phẩm tác động tới nồng độ axit uric trong máu.
Kết quả cho thấy những ai tuân thủ chế độ ăn EDINU phù hợp có nguy cơ mắc gout thấp hơn khoảng 52%. Đồng thời, thói quen ăn uống này còn liên quan chặt chẽ đến việc giảm nguy cơ cao huyết áp, đột quỵ và tiểu đường type 2. Nguyên tắc cốt lõi bao gồm: Hạn chế purin, giảm fructose và tăng cường nhóm thực phẩm giàu chất chống oxy hóa.
4 nhóm thực phẩm hỗ trợ hạ axit uric hiệu quả
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc sử dụng đúng cách 4 nhóm thực phẩm quen thuộc dưới đây sẽ hỗ trợ đắc lực cho quá trình đào thải axit uric:
- Sữa ít béo: Chứa protein whey và casein giúp thúc đẩy đào thải axit uric qua đường thận, đồng thời hỗ trợ loại bỏ xanthine (tiền chất tạo ra axit uric).
- Trái cây giàu chất chống oxy hóa: Anh đào, dâu tây, việt quất chứa hàm lượng lớn vitamin C, flavonoid và anthocyanin giúp giảm viêm và hạ axit uric máu. Ăn anh đào thường xuyên còn giúp giảm tần suất tái phát cơn gout cấp.
- Ngũ cốc nguyên hạt: Yến mạch, cám lúa mì và các loại ngũ cốc nguyên hạt được khuyên dùng thay thế tinh bột tinh chế để giảm đáng kể nguy cơ mắc gout.
- Chế phẩm từ đậu: Đậu nành thô từng bị e ngại do chứa purin. Tuy nhiên khi chế biến thành đậu phụ hay váng đậu, lượng purin đã giảm đi rất nhiều. Lợi ích hỗ trợ đào thải axit uric của nhóm này được đánh giá cao hơn nhiều so với nguy cơ làm tăng bệnh.
Cơ chế hạ axit uric của 4 nhóm thực phẩm
Lưu ý: Trong giai đoạn gout cấp, người bệnh vẫn cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa, không tự ý bổ sung thực phẩm dù chúng được đánh giá là có lợi.
- Sữa ít béo (Protein whey và casein): Thúc đẩy đào thải axit uric qua thận, hỗ trợ loại bỏ xanthine.
- Trái cây chống oxy hóa như anh đào, dâu tây, việt quất (Vitamin C, anthocyanin, flavonoid): Giảm viêm, hạ nồng độ axit uric máu và giảm tần suất bùng phát cơn gout cấp.
- Ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, cám lúa mì (Carbohydrate phức hợp): Giảm đáng kể nguy cơ mắc gout khi dùng thay tinh bột tinh chế.
- Chế phẩm từ đậu như đậu phụ, váng đậu (Purin giảm mạnh qua chế biến): Tác dụng đào thải axit uric vượt trội hơn so với nguy cơ làm tăng bệnh.
Những lưu ý sinh hoạt quan trọng để kiểm soát axit uric
Bên cạnh việc chọn lựa thực phẩm hỗ trợ đào thải axit uric, bạn cần chú ý các nguyên tắc sinh hoạt sau để phòng ngừa nguy cơ tái phát:
- Kiểm soát thực phẩm nạp vào: Hạn chế nhóm giàu purin như nội tạng động vật, nước hầm xương đậm đặc, hải sản vỏ cứng. Bạn có thể dùng thịt gia cầm bỏ da với lượng vừa đủ. Cần kiêng rượu bia và đồ uống nhiều đường vì fructose trong nước ngọt làm giảm khả năng đào thải axit uric.
- Uống đủ nước: Bổ sung khoảng 2 lít nước mỗi ngày (nước lọc, nước chanh, trà nhạt hoặc cà phê không đường) để hỗ trợ thận lọc axit uric.
- Vận động và nghỉ ngơi: Tập luyện đều đặn 4-5 lần/tuần bằng môn thể thao nhẹ nhàng (đi bộ, đạp xe, bơi lội, thái cực quyền) giúp cải thiện chuyển hóa mà không gây áp lực lên khớp. Ngủ đủ 7-8 tiếng/ngày, tránh thức khuya và làm việc quá sức.
- Kiểm soát cân nặng: Thừa cân làm tăng sản sinh axit uric, nhưng giảm cân quá nhanh cũng dễ kích hoạt cơn gout. Tốc độ giảm cân an toàn là khoảng 2-4kg/tháng.
Lời khuyên từ chuyên gia
Những người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh nên chủ động kiểm tra định kỳ nồng độ axit uric và chức năng thận để kịp thời phát hiện các bất thường.
Nguồn tổng hợp
